Armoede stijgt na jaren daling: “Dit is geen toeval, maar het gevolg van politieke keuzes”
Na vijf jaar daling, is de armoede in Nederland vorig jaar gestegen. Dat blijkt uit de nieuwe armoedecijfers van het CBS. Inmiddels leven 551.000 mensen onder de armoedegrens en nog eens 1,1 miljoen mensen daar nét boven, met nauwelijks spaargeld. Volgens het Armoedefonds is deze stijging geen verrassing. “Armoede is geen natuurverschijnsel of toeval, maar het gevolg van politieke keuzes die directe gevolgen hebben voor mensen”, aldus Henk de Graaf, directeur van het Armoedefonds.
Het Armoedefonds ziet dagelijks wat deze cijfers in de praktijk betekenen: meer hulpvragen, grotere tekorten en toenemende schulden. “Het wegvallen van de energietoeslag zonder vervanging, en het uitblijven van structurele maatregelen die ervoor zorgen dat mensen ‘gewoon’ kunnen rondkomen, storten mensen in onzekerheid, schulden en stress”, zegt De Graaf. “We moeten hen juist nu warmte geven.”
Hoewel het aandeel kinderen in armoede gelijk is gebleven, waarschuwt het Armoedefonds dat dit geen reden is voor geruststelling. In elke schoolklas zitten gemiddeld 3 kinderen die met armoede of bijna-armoede te maken hebben. De Graaf: “Dat betekent zonder ontbijt naar school gaan, je verjaardag niet kunnen vieren of enkel een zomerjas dragen terwijl het buiten koud is”.
Armoede heeft bovendien verstrekkende gevolgen voor de gezondheid. Vier op de tien mensen die arm of bijna-arm zijn, ervaren hun gezondheid als matig tot slecht. Mensen in armoede leven gemiddeld zeven tot negen jaar korter dan mensen die meer te besteden hebben. Armoede kost daarmee letterlijk levensjaren. “Stress, ziek worden en zelfs een kortere levensverwachting. Dat is de prijs van armoede. En dat mogen we nooit normaal vinden.”
Het Armoedefonds roept op om armoedebestrijding leidend te maken in de formatie. “Armoede wacht niet. We weten al jaren wat werkt.” Het Armoedefonds roept op om armoedebestrijding niet langer te benaderen met tijdelijke lapmiddelen, maar te kiezen voor structurele oplossingen: voorspelbaar inkomen door het verhogen van het sociaal minimum, schuldenaanpak en investeren in preventie. “We mogen nooit accepteren dat honderdduizenden mensen niet rondkomen. Zolang beleid mensen onder de armoedegrens duwt of daar laat zitten, blijft armoede een politieke keuze”, aldus De Graaf. “En die keuze kan en moet anders.”
6223 mensen geholpen met de warme producten
Van 8 tot en met 12 december hebben we samen met RTL Boulevard opgeroepen tot het geven van warmte. Het doel: 6.000 mensen in armoede helpen de winter door te komen met warme producten. En dat is gelukt: met hulp van vele donateurs kunnen we 6223 mensen uit de kou halen!
Verhalen waar je het koud van krijgt
Voor veel Nederlanders wordt het namelijk steeds moeilijker om de energierekening en andere producten te betalen. Zo vertelde Marjolein dat zij en haar twee kinderen in de wintermaanden de verwarming niet aan kunnen doen. Ze hebben schimmel in huis en het tocht, maar ze kunnen het aanzetten van de verwarming niet betalen.
Dat de winter extra moeilijk is, hoorden we ook van Linda: “Je stookkosten gaan omhoog, je eet anders en meer. Waar je in de zomer nog salades eet, is dat in de winter niet voldoende. Je draagt ook meer kleding, dus de wasmachine draait vaker. En wasmiddel is duur.”
Benieuwd naar alle verhalen? Je kunt ze hier teruglezen:
Lees alle verhalen
Hartverwarmend resultaat
Net als wij wilden vele kijkers mensen als Marjolein en Linda helpen. Door alle donaties kunnen we 6223 mensen helpen met warme producten en staan zij deze winter niet in de kou. Daardoor krijgt bijvoorbeeld Linda wél een winterjas en warme schoenen, en Marjolein tochtstrips en gordijnen om haar huis warm te houden. Namens hen, de andere mensen in armoede en natuurlijk RTL Boulevard en onszelf: dank jullie wel voor jullie hulp!
Ook nog helpen?
De week bij RTL Boulevard is voorbij, maar er zijn natuurlijk nog genoeg mensen die óók hulp kunnen gebruiken. Heb jij nog niet gedoneerd en wil je nog wel mensen als Linda en Marjolein helpen? Dat kan nog steeds via onderstaande button:
Help ook nog mee!
“Ik had amper €30 per maand om van te leven, en toch vond ik een manier om vooruit te komen”
Angela belandde in een situatie die voor velen onvoorstelbaar is. Door een scheiding en een vergeten WSMP-melding liep ze een schuld van €59.000 op. Voor haar gevoel was er geen uitweg meer: ze moest rondkomen van slechts €30 per maand. Die extreme financiële druk dwong haar om meubels te verkopen, basale uitgaven zoals toiletpapier en verzorgingsproducten te schrappen, en elk moment van de dag te rekenen en te sparen. Het voelde alsof ze gevangen zat in een eindeloze cyclus van stress en schaamte.
Het isolement van schaamte
De schaamte was misschien nog zwaarder dan de financiële last. Angela durfde geen mensen meer uit te nodigen en geen sociale contacten te onderhouden. Ze voelde zich minderwaardig omdat ze zich niet goed kon verzorgen. “Je durft gewoon nergens meer heen”, zegt Angela. “Je voelt je mensonterend klein, alsof je geen toekomst meer hebt.” Die sociale terugtrekking had een enorme impact op haar mentale gezondheid.
De steun van Stichting Anders
Een cruciale verandering kwam toen Angela in contact kwam met Stichting Anders. Met praktische ondersteuning, zoals een nieuwe vloer, kreeg ze eindelijk weer het gevoel van rust en stabiliteit. “Ik was zo blij dat iemand daadwerkelijk iets deed, vertelt ze. Hulp van de gemeente kwam traag en was beperkt, waardoor veel problemen niet snel werden opgelost. Stichting Anders bood directe, tastbare steun en zorgde ervoor dat Angela zich weer gezien voelde.
Gezondheid als dagelijkse uitdaging
Naast financiële en sociale moeilijkheden worstelde Angela met ernstige gezondheidsproblemen. Afgesloten aderen beperken haar mobiliteit. Ze is afhankelijk van een scootmobiel en intensieve medische zorg. Ondanks deze beperkingen blijft ze gemotiveerd om actief te zijn en anderen te helpen, wat haar mentale veerkracht versterkt.
Verzorgingsproducten: meer dan luxe
Voor Angela zijn basisverzorgingsproducten van levensbelang. Acties zoals de Kruidvat-campagne, waarbij bij aankoop van een product een derde wordt gedoneerd aan het Armoedefonds, hebben haar enorm geholpen. “Als je niets hebt om jezelf te verzorgen, voelt het alsof je jezelf verliest”, zegt ze. Door deze producten kon Angela weer deelnemen aan het sociale leven en haar waardigheid terugwinnen.
Creativiteit en vrijwilligerswerk als herstel
Angela gebruikte haar creativiteit en inzet om een nieuw evenwicht te vinden. Met een wekelijks bedrag van €70 en extra inkomsten uit de bloemverkoop en oppassen houdt ze zich staande. Ze maakt bloemstukken, helpt buren met praktische zaken en verzorgt mensen die anders geen hulp zouden krijgen. Die kleine daden van wederkerigheid versterken niet alleen haar eigen situatie, maar ook de gemeenschap om haar heen.
Van overleven naar verbinden
Vandaag kijkt Angela vooruit. Ze heeft geleerd creatief om te gaan met weinig middelen en zet haar ervaringen in om anderen te helpen. Haar verhaal laat zien hoe belangrijk concrete hulp, maatschappelijke acties en persoonlijke veerkracht zijn. Angela laat zien dat zelfs in de zwaarste omstandigheden er manieren zijn om menselijk en waardig te blijven, en dat steun van anderen een wereld van verschil kan maken.
Help mensen zoals Angela
Het Armoedefonds steunt organisaties zoals Stichting Anders én mensen die leven met te weinig. Wil jij ook helpen? Met al 5 euro per maand maak je een blijvend verschil.
Doneer
Expeditie Armoede
Het verhaal van Angela is te zien in het nieuwe seizoen van Expeditie Armoede. In dit tv-programma deelt het Armoedefonds samen met SBS6 de verhalen van mensen die dagelijks moeten rondkomen van te weinig. We laten zien waar zij tegenaan lopen en dat armoede iedereen kan overkomen.
Josien moet kiezen tussen eten of tandpasta
Hoe leef je als je elke dag onmogelijke keuzes moet maken? Als je geen goede tandpasta na je kaakoperatie kunt betalen? Of zonder deodorant de deur uit moet? Dat doet wat met je. Maar liefst één op de vijf volwassenen heeft te maken met verzorgingsarmoede, blijkt uit onderzoek in opdracht van Kruidvat en het Armoedefonds. Josien (48) is een van hen.
Josien leeft al jaren onder het bestaansminimum. Ze kan niet meer werken en moet rondkomen van €60,- per week. Dat is niet makkelijk. “Aan het eind van de week dan is mijn geld op,” vertelt Josien. Het betekent dat ze continu keuzes moet maken omdat ze zo weinig te besteden heeft: “Ga ik die shampoo kopen of dat brood halen? Want tja, je moet toch eten. Dat doet heel veel met me.”
Gezondheidseffecten
Laatst moest Josien geopereerd worden aan haar kaak. Daardoor trekt haar tandvlees erg terug. Ze vertelt over het bezoek aan de tandarts naderhand: “Mijn tandarts zei dat ik Sensodyne moet gebruiken. Maar weet je wel niet wat dat kost? Dat gaat niet.” Het zijn bedragen die ze echt niet kan missen. “Als ik Sensodyne moet kopen dan kan ik een halve week niet eten. Dat is wel een dingetje ja. Ik ben al blij als ik goedkope tandpasta heb.”
Sociale isolatie
Door die keuzes bezuinigt ze al snel op verzorgingsproducten, zoals shampoo of deodorant. Dat heeft grote gevolgen op haar sociale leven. “Op dit moment leef ik vrij solitair”, zegt Josien. “Ik heb wel momenten gehad dat ik vrijwilligerswerk heb gedaan bij de kringloop. Als je dan te horen krijgt dat je even moet spuiten omdat je ruikt, dan doet dat wel wat.” Het kleine netwerk dat ze nog had, raakt Josien al snel kwijt.
Stichting Deelkastje
Gelukkig wordt Josien geholpen door Stichting Deelkastje. Oprichtster Loes weet hoe het voelt om met te weinig geld te moeten leven. Het is zwaar als je iets nodig hebt, maar het simpelweg niet kúnt kopen. De schaamte, de stress en het gevoel dat je soms even niemand hebt om op terug te vallen kent ze als geen ander.
Loes organiseert met Stichting Deelkastje shopmomenten in haar huis, waarbij mensen zich aanmelden en op uitnodiging producten kunnen afhalen.
“Hiermee kan ik gerichte hulp bieden met verse en diepvriesproducten, verzorgingsproducten en dergelijke, wat veel effectiever is dan open kastjes”, licht Loes toe.
Mensen denken vaak onterecht dat het om één product gaat dat je niet kunt kopen, maar het gaat om de optelsom van kosten die onbetaalbaar worden.
Loes legt uit: “Dit zorgt ervoor dat mensen zich buitengesloten en afhankelijk van anderen voelen, waardoor ze minder zelfvertrouwen hebben. Waardig meedoen in de maatschappij betekent ook dat je gewone basisproducten, zoals deodorant en shampoo, kunt betalen. Iets wat voor veel mensen helaas niet mogelijk is.”
Groot hart
Hoewel de situatie van Josien zwaar is heeft ze een groot hart. Ze helpt anderen, bijvoorbeeld met vrijwilligerswerk en dierenverzorging. Maar de impact van leven in armoede blijft groot: “De keuzes die je moet maken tijdens de boodschappen, die zijn heel zwaar.”
Help mensen zoals Josien
Het Armoedefonds helpt organisaties als Deelkastje én mensen zoals Josien. Help je ook mee? Al met 5 euro per maand kun jij het verschil maken!
Doneer
Expeditie Armoede
In Expeditie Armoede deelt het Armoedefonds samen met SBS6 verhalen zoals dat van Josien: verhalen van mensen die elke dag moeten puzzelen waar ze het beetje geld dat ze hebben aan uitgeven. We laten zien welke keuzes zij moeten maken en dat armoede iedereen kan overkomen. Kijk ook mee, elke zondag om 17.00 uur bij SBS6 of via Kijk.