Bij een noodsituatie, zoals extreem weer, oorlog of een grote storing, kan het zijn dat hulp even op zich laat wachten. Daarom roept de overheid op: “Ben goed voorbereid.” Maar voor wie dagelijks al tekortkomt, is dat vaak een onmogelijke opdracht.
Een noodpakket samenstellen of contant geld in huis hebben, lukt niet als je nu al moeite hebt om de koelkast te vullen of medicijnen te betalen. Dat blijkt ook uit recent onderzoek van het Armoedefonds. Lokale armoedehulporganisaties zien dat weinig mensen met geldzorgen goed voorbereid zijn. De belangrijkste reden daarvoor? De spullen uit een noodpakket – zoals voedsel, hygiëneproducten of medicijnen – zijn nú al nodig voor dagelijks gebruik.
Wat kun je als hulporganisatie of gemeente doen?
Niet iedereen kan zichzelf goed voorbereiden. Daar ligt een belangrijke rol voor lokale hulporganisaties en gemeenten:
Ben het vangnet. Jij bent vaak de plek waar mensen als eerste aankloppen. Je hebt contacten en kunt jouw positie inzetten om alvast met de mensen die jij helpt na te denken wat wél mogelijk is. Bijvoorbeeld door het inzetten van jouw locatie voor informatie én nodige producten.
Informeer en wijs de weg. Maak gebruik van het informatiepakket via www.denkvooruit.nl en deel praktische tips met de mensen die je ondersteunt.
Stimuleer samenredzaamheid. Samen staan we sterk. Ondersteun initiatieven waarin buren elkaar helpen of spullen delen. Waarom dat belangrijk is vertelt Suzanne van het Rode Kruis hieronder.
Steun vanuit de gemeente. Gemeenten kunnen ondersteuning bieden: van financiële steun tot noodhulp en informatie via lokale hulporganisaties.
Weerbaarheid vraagt om maatwerk. Voor de een is het opzijleggen van een noodpakket een kleine moeite. Voor de ander is het een onmogelijke opgave. Daarom blijft het Armoedefonds zich inzetten om hulporganisaties te ondersteunen in hun werk voor de mensen die het het hardste nodig hebben. Samen zorgen we ervoor dat niemand alleen staat.
”Juist de mensen in de meest kwetsbare posities in onze samenleving verdienen steun bij het voorbereiden op noodsituaties – situaties die helaas ook in Nederland steeds dichterbij komen. Overstromingen, stroomuitval of digitale storingen: het zijn al lang geen uitzonderingen meer. Een noodpakket is niet alleen belangrijk voor jezelf, maar ook voor de mensen om je heen. Geen zelfredzaamheid, maar samenredzaamheid dus. Hulporganisaties spelen daarin een cruciale rol. Laten we samen werken aan weerbaarheid voor iedereen.” – Suzanne Segaar (Rode Kruis)
Lokale hulporganisaties geven aan dat weinig tot geen van de mensen die zij helpen zijn voorbereid op een ramp of noodsituatie. Dit blijkt uit cijfers van het jaarlijks onderzoek dat Stichting Armoedefonds uitvoert onder lokale armoedeorganisaties.
Verder zeggen organisaties ook dat de voornaamste reden dat mensen niet zijn voorbereid financiële aspecten zijn. Bijvoorbeeld omdat mensen de spullen uit een noodpakket nu al nodig hebben voor dagelijks gebruik (ingevuld door 38%), doordat mensen geen geldbuffer of contant geld hebben om achter te houden (ingevuld door 35%) of omdat de benodigde spullen te duur zijn (ingevuld door 28%). Ook mentale redenen spelen hierin een rol: mensen hebben al te veel aan hun hoofd (door 34% van de organisaties benoemd). Lees het hele onderzoek via deze link.
Het advies van de overheid is helder: haal een noodpakket in huis. Een radio, voedselvoorraad, batterijen, EHBO-doos én contant geld. Niet een tientje, maar €70,- per volwassene. Met een noodpakket in huis ben je voorbereid op de eerste 72 uur van een ramp of noodsituatie, ook als energie, stroom of water uitvallen. Maar wat als je in geldnood leeft en ieder dubbeltje al moet omdraaien?
Het Armoedefonds ziet dat mensen die in armoede leven de spullen uit een noodpakket vaak nu al dagelijks nodig hebben. Als elke cent telt en je niet eens elke maand rondkomt, is er simpelweg geen geld om extra producten voor een noodpakket aan te schaffen.
Uit ons onderzoek (2025) blijkt dat een noodpakket voor veel mensen in armoede te duur is. Zij hebben de spullen uit een noodpakket nu al dagelijks nodig. Weerbaarheid zou voor iedereen haalbaar moeten zijn.
“Er wordt op televisie en op school of de sportclub veel gepraat over het noodpakket. Er wordt helaas veel gevraagd naar deze spullen. Maar onze hulpvragers kunnen dit gewoon niet, dat geeft veel onrust.” – Help ons Helpen 0297
Het Armoedefonds zet zich daarom in voor structurele steun aan lokale hulporganisaties. Want echte weerbaarheid begint bij samenredzaamheid. Samen met lokale hulporganisaties zetten wij ons in om oplossingen te vinden, zodat mensen in armoede niet de rekening hoeven te betalen.
Recent waren we te gast bij Dijkstra & Evenblij ter plekke op NPO Radio 1 om het hierover te hebben.
17 oktober 2025 – Met de nieuwe campagne ‘Denk Vooruit’ roept de overheid dit najaar mensen op om zich voor te bereiden op een crisis. Maar voor wie in armoede leeft, is elke dag al een crisis. Uit nieuw onderzoek van Stichting Armoedefonds, dat vandaag op Wereld Armoededag wordt gepubliceerd, blijkt dat een groot deel van de mensen in armoede niet voorbereid is op een noodsituatie – simpelweg omdat het geld ontbreekt.
Het Armoedefonds deed een landelijke uitvraag onder 493 lokale armoedehulporganisaties, zoals voedselinitiatieven en kledingbanken. Bijna twee op de drie organisaties ziet meer mensen aankloppen voor hulp in het afgelopen half jaar. Eén op de acht werkt noodgedwongen met een wachtlijst. En 42% van de hulporganisaties ziet de problemen toenemen bij mensen met een betaalde baan.
Van de hulporganisaties die de signalen van mensen op dit vlak inzichtelijk hebben, geeft slechts 1% aan dat mensen goed voorbereid zijn op een noodsituatie. De overgrote meerderheid ziet dat weinig mensen tot niemand dat is. Dat komt vooral doordat de basisbenodigdheden uit een noodpakket, zoals voedsel, contant geld of batterijen, nu al dagelijks nodig zijn. Voor velen zijn de benodigde spullen simpelweg te duur. Daarnaast speelt overbelasting mee: mensen hebben al te veel aan hun hoofd.
“De cijfers liegen er niet om”, zegt Henk de Graaf, directeur van het Armoedefonds. “Terwijl de overheid mensen oproept een noodpakket klaar te zetten, zien wij terug dat mensen de spullen uit zo’n pakket nú al dagelijks nodig hebben. Weerbaarheid gaat over meer dan voorbereid zijn op crises. Het gaat over de zekerheid dat je vandaag al goed voor jezelf kunt zorgen.”
Bianca (53) vertelt: “Dat contant geld in huis heb ik niet. Je bent al blij als je het een keer hebt en daarmee rondkomt.” Ook Stichting Help ons Helpen 0297 ziet de problemen die ontstaan: “Als je maar een klein budget hebt om uit te geven maandelijks, ga je niet dat geld uitgeven aan spullen voor een noodpakket.”
Het Armoedefonds pleit voor structurele steun voor lokale hulp. De Graaf: “Echte weerbaarheid begint bij samenredzaamheid. Dat betekent: naar elkaar omkijken, elkaar helpen en lokale hulporganisaties versterken.”
