Het Armoedefonds ziet in het regeerakkoord van D66, VVD en CDA eerste stappen om armoede aan te pakken. Toch maakt de organisatie zich zorgen over het uitblijven van structurele inkomensverbeteringen voor de mensen met een laag inkomen. “Zonder een hoger minimumloon en hogere uitkeringen blijft het risico dat armoede toeneemt”, zegt Henk de Graaf, directeur van het Armoedefonds. “De partijen kiezen voor bezuinigingen op sociale zekerheid en zorg, terwijl juist steeds meer mensen aankloppen voor hulp omdat ze niet rondkomen.” Wel is het Armoedefonds blij met de investeringen van 150 miljoen op armoedebestrijding.
Weerbaarheid D66, VVD en CDA kiezen voor een focus op weerbaarheid. “Een weerbare samenleving begint bij bestaanszekerheid”, aldus De Graaf. “We roepen het nieuwe kabinet op om in de aanpak van weerbaarheid specifiek te focussen op mensen in armoede.”
Het Armoedefonds krijgt steeds meer signalen dat de oproep om je voor te bereiden op een noodsituatie bij mensen in armoede tot extra stress leidt. “Als je elke euro moet omdraaien, kun je geen noodpakket samenstellen.” Het Armoedefonds is daarom een petitie gestart voor noodpakketten voor mensen in armoede.
Even je tanden poetsen voor het slapengaan. ’s Ochtends douchen met een douchegel. Deodorant gebruiken tegen het zweten. Dingen die vanzelfsprekend lijken, zijn dat niet voor iedereen. Als elke euro telt, is er soms geen geld voor persoonlijke verzorging. Met grote gevolgen. Mensen durven niet meer zo snel de deur uit, zeggen sociale uitjes af of voelen zich buitengesloten*. Kruidvat, Unilever en het Armoedefonds kwamen daarom in actie tijdens een grootschalige inpakdag in Rotterdam Ahoy.
Samen de handen uit de mouwen
Op 5 december kreeg in de frisse loods van Rotterdam Ahoy niemand het snel koud. Honderden handen vulden samen 5.000 pakketten met verzorgingsproducten: van bodylotion en wasmiddel tot tandpasta. In totaal zitten er in elk pakket 15 producten, waardoor het pakket verzorging biedt voor elk moment van de dag. Met 120 betrokken vrijwilligers van Kruidvat en Unilever, stak het Armoedefonds de handen uit mouwen. De ploegen gingen aan de slag in de vroege ochtend en in het begin van de middag. Aan het einde van de dag werden de tachtig pallets met pakketten geladen in drie vrachtwagens. Een prachtig resultaat van een dag hard werken.
Gezinnen krijgen een goede start
Dankzij deze donatie geven we mensen die leven in verzorgingsarmoede een goede start van het jaar. In Nederland heeft namelijk 1 op de 5 Nederlanders* te maken met verzorgingsarmoede. Een probleem dat vaak verborgen blijft, en vraagt om een gezamenlijke aanpak. Iedereen verdient het zich goed, fijn en verzorgd te voelen. De pakketten worden nu via lokale hulporganisaties door heel Nederland verspreid, zodat we zoveel mogelijk mensen blij kunnen maken.
Kracht van samenwerking
De samenwerking maakt het mogelijk om nog meer verschil te maken. Kruidvat doneerde honderdduizenden ingezamelde producten en tienduizenden Health & Beauty kaarten. Unilever doneerde op zijn beurt 55.000 verzorgingsproducten. Het Armoedefonds zorgt er vervolgens voor dat de pakketten bij de mensen terechtkomen die dit het hardste nodig hebben.
Ook in 2026 blijven we ons met AS Watson en Unilever inzetten om verzorgingsarmoede onder de aandacht te brengen en te bestrijden. Of dat nu gebeurt tijdens een volgende inpakdag of op een andere manier: door gezamenlijk gebruik te maken van elkaars kennis en netwerk, bereiken we meer.
Ook iets betekenen als bedrijf?
Als bedrijf kun jij het verschil maken, met een bijdrage in geld of in producten. Benieuwd hoe? Je leest er hier meer over:
De overheid roept Nederlanders op om zich voor te bereiden op een noodsituatie met een noodpakket, noodradio en contant geld. Maar voor veel mensen in armoede is dat simpelweg niet haalbaar. Uit onderzoek van het Armoedefonds blijkt dat een groot deel van de mensen met geldzorgen geen noodpakket in huis kan halen. Daar komt voor 10.000 huishoudens in armoede verandering in: dankzij een donatie helpt het Armoedefonds hen aan een noodpakket.
“Het komt allemaal neer op de vraag: hoe moet je je voorbereiden op een noodsituatie als je leven nu al aanvoelt als een noodsituatie?”, zegt Henk de Graaf, directeur van het Armoedefonds. Dankzij een donatie van bol kan het Armoedefonds 10.000 mensen in armoede helpen aan een noodpakket, via hulporganisaties dicht bij huis. Het Armoedefonds vindt de actie waardevol maar benadrukt dat grootschalige oplossingen nodig blijven. “Dit is een mooie stap maar we kunnen en moeten nog veel meer mensen bereiken. Dit moet uiteindelijk landelijk goed geregeld worden”, aldus De Graaf.
Uit onderzoek van het Armoedefonds blijkt dat mensen in armoede vaak niet in staat zijn om zich voor te bereiden op een noodsituatie:
· Van de lokale hulporganisaties die hier zicht op heeft geeft slechts 1% aan dat mensen in armoede goed zijn voorbereid op een noodsituatie.
· De belangrijkste reden daarvoor is dat basisproducten uit een noodpakket nu al nodig zijn (zoals voedsel, hygiëneproducten of medicijnen). Ook zijn de spullen simpelweg te duur.
Bianca (53) herkent het probleem: “Dat contant geld in huis? Dat lukt niet. Je bent al blij als je een maand rondkomt.”. Laura van de stichting Help ons Helpen 0297 ziet dat de oproep om een noodpakket in huis te halen al snel leidt tot stress bij mensen in armoede: “Een noodpakket kan al snel zo’n honderdvijftig euro kosten. Voor mensen in armoede is dat niet betaalbaar. Dat zorgt bij velen voor complete paniek.”
Ook gemeenten benadrukken dat landelijke actie nodig is. Marianne van der Sloot, voorzitter van de VNG-commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie: “Het Rijk moet structureel investeren in bestaanszekerheid en ook in crisisvoorbereiding voor onze samenleving. Echte weerbaarheid begint bij samenredzaamheid. Maar dan moet wel de basis op orde zijn. Tegen mensen die moeten kiezen tussen eten, energie en zorgkosten, kun je niet zeggen dat ze zelf maar spullen moeten kopen. Dat moeten we gewoon landelijk regelen, juist ook om verschillen te voorkomen.”
Het Armoedefonds pleit voor snelle steun vanuit Den Haag: “Weerbaarheid mag geen luxe zijn. Tijdens corona zorgden we samen dat mondkapjes en zelftests beschikbaar kwamen voor mensen in armoede. Nu moet hetzelfde gebeuren met noodradio’s, EHBO-sets, batterijen, zaklampen en dekens.
Voor veel mensen klinkt het ongewoon: de ene dag in een huisartsenpraktijk werken en de andere dag in de kapsalon. Voor Robert-Jan is dit de normaalste zaak van de wereld. Hij werkt drie dagen in de week als huisarts en de andere twee dagen werkt hij als eigenaar en kapper bij Gratis Kapper, in de regio Katwijk. Bij deze professionele uitgeruste kapsalon in zijn huis kunnen kinderen en tieners die het niet breed hebben, gratis geknipt worden. Robert-Jan legt uit hoe dit bijzondere initiatief begon.
Bijscholen als kapper Tijdens zijn opleiding als huisarts volgde Robert-Jan een kappersopleiding in de avond. De aanleiding was bijzonder lacht hij.
“Mijn schoonvader was een beetje een hippie figuur. Die knipte ook. Hij zei altijd. ‘Ik blijf niet kinderen knippen tot mijn 65ste. Dus dit vak moet je ook maar eens leren.’ Ik heb er vaak een grapje over gemaakt, maar op een gegeven moment dacht ik: waarom ga ik niet zelf knippen? Ik studeerde nog overdag en vond een docent van de kappersschool die in de avonduren particulier les gaf. Dat was perfect.”
Door de intensieve studieperiode is knippen uiteindelijk op een laag pitje komen te staan. Op latere leeftijd werd Robert-Jan actief voor de voedselbank in zijn buurt, aanvankelijk als bestuurslid. Toen bleek dat ze ook mensen zochten voor het kappersteam, kroop het bloed waar het niet gaan kon. Hij besloot de schaar weer op te pakken en opnieuw te gaan knippen.
Eigen kapsalon Wat opviel was dat er bij de kappersinloop bij de voedselbank ook veel kinderen waren. En voor sommigen was dat hartstikke laat want het ging niet op afspraak. Robert-Jan licht verder toe: “Daarnaast merkte je dat enkele ouders moeite hadden om hun kinderen mee te nemen naar de voedselbank. Ze schaamde zich en wilde dit niet kenbaar maken aan hun kinderen.”
Een van kapsters uit het kappersteam van de voedselbank begon daarom in haar eigen kapsalon op de woensdagmiddag kinderen van de voedselbank gratis te knippen. Dat werd goed bezocht. Robert-Jan: “Ze wist dat ik op woensdag altijd mijn vrije dag had. Dus zij heeft mij op een gegeven moment benaderd om het team te versterken.”
Meer dan knippen Door omstandigheden kon het project niet worden voortgezet. Robert-Jan besloot daarom om de inventaris van haar kapsalon over te nemen en thuis een professionele kapsalon in te richten waardoor het project kon blijven bestaan. Dit doet hij inmiddels tien jaar met een team van twee andere kappers. In de loop der jaren is de kapsalon verder geprofessionaliseerd met behulp van sponsors en diverse financieringsmogelijkheden.
“Ik kan met gepast trots zeggen dat we een hele mooie dan wel niet de mooiste kapsalon van Katwijk hebben,” vertelt Robert-Jan met een glimlach.
Kinderen komen niet alleen om geknipt te worden, maar ook voor de beleving. Robert-Jan legt uit: “Ze worden hier niet alleen geknipt maar we proberen er voor de gezinnen, en met name voor de kinderen, er een uitje van te maken. Zo krijgen ze wat lekkers te eten en te drinken, en zijn er spelletjes die ze kunnen spelen. Kinderen vinden het fijn om hier te komen.”
Hartverwarmende reacties De impact van een nieuw kapsel is groot horen we Robert-Jan zeggen. “Er zitten kinderen bij die nog nooit professioneel zijn geknipt. Er gaat een wereld voor hen open als ze zien wat er met hun haar mogelijk is. Het geeft een enorme boost aan hun zelfvertrouwen. Soms komen ze van ver. Zelfs van twee woonplaatsen verderop om de kinderen te laten knippen. Dat is wel heel bijzonder. Mensen hebben er veel voor over. Ook krijg ik af en toe appjes van ouders die vertellen hoe blij hun kind is en hoeveel positieve reacties ze hebben gehad. Dat motiveert mij enorm om hiermee door te gaan.”
Anderen inspireren Via de, door het Armoedefonds georganiseerde, Landelijke Bijeenkomst Armoedehulp kwam hij in contact met het Armoedefonds. En sindsdien is Gratis Kapper hier ingeschreven als hulporganisatie.
Robert-Jans droom is om anderen te stimuleren ook iets te doen voor een ander. “Het zou heel leuk zijn als er meer van dit soort initiatieven zouden zijn. Je hoopt ook gewoon anderen met zo’n idee te inspireren. Dat mensen denken: misschien zouden wij ook zoiets kunnen regelen.”
Met jouw steun kunnen wij nog meer organisaties zoals deze steunen. Help mee, samen kunnen we een verschil maken.
Momenteel krijgen 226 leerlingen van diverse nationaliteiten onderwijs op de Internationale Schakelklas (ISK) in Den Bosch. Het gaat om jongeren die de Nederlandse taal nog niet goed beheersen, uit een ander land komen of thuis weinig ondersteuning hebben gehad op het gebied van taal en onderwijs. De ISK biedt deze leerlingen de kans om stap voor stap hun plek te vinden binnen het Nederlandse onderwijssysteem. Na gemiddeld anderhalf tot twee jaar stromen zij door naar het mbo of het voortgezet onderwijs.
MUP en verzorgingsproducten Binnen de school zetten Saskia (leerlingenadministratie), Jantien (brugfunctionaris) en Fawzia (conciërge) zich dagelijks in om een veilige en warme omgeving te creëren voor de leerlingen. Via een andere organisatie kwamen zij in contact met het Armoedefonds. Sindsdien heeft de ISK een menstruatieproducten uitgiftepunt (MUP) gerealiseerd. Dit is een laagdrempelige plek waar leerlingen gratis menstruatieproducten kunnen pakken wanneer zij deze nodig hebben, zonder erom te hoeven vragen.
Naast de menstruatieproducten voor de MUP ontvangt de school ook verzorgings- en hygiëneproducten vanuit het Armoedefonds. Deze worden aangeboden in een verzorgingskast die gevuld is met onder andere shampoo, tandverzorging en kleding. De kast is er niet alleen voor leerlingen, maar ook voor ouders die tijdelijk extra ondersteuning kunnen gebruiken. Het laagdrempelige karakter is hierbij belangrijk: iedereen mag pakken wat die nodig heeft.
Daarnaast heeft de ISK via het Armoedefonds Kruidvat Health & Beauty kaarten mogen ontvangen. Met deze kaarten kunnen leerlingen zelf verzorgingsproducten kopen.
Verbinding en positiviteit De verzorgingskast zorgt niet alleen voor praktische hulp, maar ook voor verbinding binnen de school. Zo werd er samen met leerlingen en ouders een modeshow georganiseerd met kleding uit de kast. Dit zorgde voor positieve aandacht, trots en een gevoel van samenhorigheid.
Een van de leerlingen die gebruikmaakt van de verzorgingskast is Majid (17), leerling uit klas D2B. Hij woont bij zijn zus, die tevens zijn voogd is. Zijn vader woont namelijk in Turkije.
Via een vriend hoorde hij over de kast vertelt hij.
“Het is fijn dat de spullen er zijn en dat je iets kunt pakken als het nodig is.”
Majid nam onder andere shampoo, een tandenborstel en kleding mee. Zijn droom is om later als kok in een restaurant te werken. Inmiddels loopt hij op vrijdag stage in een restaurant en gaat hij vier dagen per week naar school.
Armoedebestrijding en gelijke kansen op school Met kleine, maar betekenisvolle initiatieven laat ISK Den Bosch zien dat onderwijs verder gaat dan leren alleen. Zo dragen we samen bij aan gelijke kansen, armoedebestrijding en toekomstkansen voor leerlingen die een nieuwe start maken.
Help jij mee, zodat we nog meer leerlingen en mensen kunnen ondersteunen?
