Wéér ruim half miljoen huishoudens in de knel: energiearmoede structureel probleem

503.000 huishoudens in Nederland kampten in 2025 met energiearmoede, blijkt uit nieuwe cijfers van TNO en het CBS. Het Armoedefonds luidt de noodklok en roept het kabinet op om energiearmoede structureel aan te pakken in plaats van te vertrouwen op tijdelijke noodmaatregelen. 

De cijfers komen voor het Armoedefonds niet onverwacht. “Met regelmaat spreken wij mensen die moeten kiezen tussen een warme maaltijd of het betalen van de energierekening, mensen die schulden opbouwen door onbetaalde rekeningen en die ‘s nachts wakker liggen van geldzorgen. Het gaat niet om incidenten, maar om een structureel probleem,” zegt directeur Henk de Graaf. Bovendien gaan deze cijfers over 2025, terwijl de energieprijzen sinds begin dit jaar flink zijn gestegen. Huishoudens met een laag inkomen voelen die stijging direct in hun portemonnee. 

Volgens het Armoedefonds is er nog altijd onvoldoende steun voor mensen in energiearmoede. Eind van dit jaar opent naar verwachting het Tijdelijk Noodfonds Energie, maar het is al duidelijk dat er lang niet genoeg geld beschikbaar is om alle huishoudens betekenisvol te helpen. TNO en CBS maken bekend dat energiearme huishoudens gemiddeld €624 per jaar tekortkomen. Voor huishoudens in een woning met zeer slechte energiekwaliteit is dat zelfs een gemiddeld bedrag van €1295. Minister Vijlbrief heeft aangegeven dat de gemiddelde tegemoetkoming uit het noodfonds uitkomt op ongeveer €360. Voor veel huishoudens blijft er dus een fors gat over. 

Bovendien zijn er veel mensen die “onderconsumeren.” Uit angst voor een hoge energierekening laten zij de hele winter de verwarming uit, met vocht, schimmel en gezondheidsproblemen als gevolg. Tijdens extreme hittegolven worden hun vaak slecht geïsoleerde huizen ondraaglijk warm, maar gebruiken ze geen ventilator of airco. Omdat ze hun energiekosten op deze manier laag houden, vallen ze buiten de regelingen die bedoeld zijn om energiearmoede te bestrijden. “Als mensen hun gezondheid op het spel zetten om de energierekening nog net te kunnen betalen en vervolgens juist daardoor geen hulp krijgen, dan schiet het beleid zijn doel voorbij,” aldus Henk de Graaf. 

Het is duidelijk dat tijdelijke regelingen geen oplossing bieden. Zolang huishoudens afhankelijk zijn van tijdelijke regelingen en de volgende stijging van de energieprijs niet kunnen opvangen, blijft energiearmoede zorgen voor schulden, stress en schaamte. “Energiearmoede verdwijnt niet na de winter. Mensen leven het hele jaar met zorgen en vragen zich ieder jaar opnieuw af of er wel hulp beschikbaar komt. Er is structureel beleid nodig dat mensen zekerheid geeft,” besluit De Graaf.