Verreweg de meeste impact van alle benoembare effecten van armoede was voor mij het gebrek aan maandverband en tampons. Terwijl de andere meisjes grappen maakten over vleugeltjes, hoopte ik dat het ontoereikende hoopje wc-papier in mijn onderbroek geen doorlekdrama zou worden. Natuurlijk was het ondenkbaar om daarover te praten, om te vragen of ik een maandverbandje mocht hebben, zo een met grappige vleugeltjes ja- want menstruatie is een zeer gevoelig onderwerp.
Menstruatiearmoede – geen geld hebben voor maandverband of tampons – gaat niet alleen over schaamte – een van de impactvolle effecten van armoede. Menstruatiearmoede gaat over de basis van ons bestaan. Ons menselijke recht op veiligheid en gezondheid.
Iedere maand ruimt een vrouwenlijf oud bloed op als onderdeel van de belangrijkste lichaamscyclus die er is, namelijk: de cyclus van leven doorgeven. De cyclus die een vrouw nodig heeft om te blijven leven. Want menstruatie ruimt op, van binnen. Het is een kwetsbare periode vol emotie en grote behoefte aan hygiëne. Ik heb handen te kort om de keren te tellen, waarin ik blaas- en andere ontstekingen had. Menstruatie verlaagt de PH-waarde van de vagina. Waardoor bacteriën makkelijk kunnen binnendringen. Naast schaamte en het gevoel vies te zijn, levert een gebrek aan hygiënische menstruatieproducten ernstige gezondheidsrisico’s op.
Menstruatiearmoede is trouwens nog iets belangrijks: een krachtig signaal dat we met elkaar moeten praten. Over het ontstaan van armoede en wat dit doet met ons. Eén op de acht jonge meisjes en vrouwen in Nederland kan geen maandverband en tampons aanschaffen… Een zichtbare uiting van onzichtbaar leed. Dagelijkse stress en overleven. De duidelijke scheiding in de samenleving waarin een groeiende groep mensen niet meer meedoet.
Het onderwerp menstruatiearmoede raakt de kern van medemenselijkheid. Inmiddels heeft het Armoedefonds een toenemend aantal menstruatieproducten uitgiftepunten. Laten we deze groei zien als een positief teken. Een teken van ‘op de goede weg zijn’. Dat we samen het onrecht van armoede in haar meest pijnlijke verschijningsvormen willen oplossen.
Een maand of twee geleden vertelde Lotte van het Armoedefonds mij dat zij natuurlijk heel blij is dat de MUP’s een succes zijn. Er was echter ook een ‘ Maar’ aan haar blijheid. “Want eigenlijk hopen wij dat het Armoedefonds ooit niet meer nodig zal zijn. Dat we als samenleving armoede hebben opgelost. “
Ik denk dat ons dat gaat lukken. Zolang we de gesprekken over waarde en beleving met elkaar voeren. Over menselijkheid en bloedserieuze schaamte.
Xaviere is ervaringswerker bij Sterk uit Armoede en auteur van Waar de lucht breekt.