Door stijgende energieprijzen, onder andere door de oorlog in Iran, dreigen opnieuw veel huishoudens met een laag inkomen in de problemen te komen. De ombudsman waarschuwde hier al eerder voor. Maandag maakte het kabinet bekend dat zij wil afwachten met steunmaatregelen voor huishoudens in energiearmoede. Het Noodfonds Energie gaat mogelijk pas in de winter van 2026-2027 opnieuw open. Dat komt voor veel mensen te laat, waarschuwt het Armoedefonds.
“Het Armoedefonds pleit al een jaar voor het snel openen van het Noodfonds Energie”, zegt Henk de Graaf, directeur van het Armoedefonds. “Mensen in energiearmoede hebben niets aan plannen die pas eind dit jaar ingaan. Zij hebben nu hulp nodig. Wachten tot volgende winter is te laat.”
Het Armoedefonds wijst op de problemen bij de eerste ronde van het Noodfonds. “Vorig jaar kregen sommige huishoudens steun, terwijl anderen in de kou bleven staan”, aldus De Graaf. “Steun aan mensen in armoede mag nooit een loterij zijn. Daarom moet het Noodfonds snel en structureel ingericht worden.”
In april 2025 opende het Tijdelijk Noodfonds Energie. Het Noodfonds hielp mensen in energiearmoede aan financiële steun. Online konden mensen een aanvraag doen, wat leidde tot lange wachttijden en een vastlopende website. Voor de financiële steun gold: “op = op”. Het budget was binnen een paar dagen op. Vier op de vijf huishoudens die hulp nodig hadden, vielen buiten de boot. Zij liepen steun mis.
De gevolgen van energiearmoede zijn groot. Hanneke is één van de personen die vorig jaar steun misliep. “In de winter is het ontzettend koud in huis. Er ontstaat zelfs schimmel door het vocht”, vertelt ze. Lokale hulporganisaties herkennen dit beeld. Ruim een kwart ziet gezondheidsproblemen door energiearmoede. Een ander gezin moet het doen met 15 minuten warm water per dag: “Doe dat maar eens met douchen in een huishouden vol pubers.”
Volgens het Armoedefonds moet het kabinet nu zorgen voor een eerlijk systeem. Dat betekent: voldoende budget, laagdrempelig en toegankelijk voor iedereen die het nodig heeft. “Zolang mensen hun energierekening niet kunnen betalen, blijft dit probleem terugkomen”, zegt De Graaf. “Het Noodfonds moet niet alleen snel open, maar ook structureel worden geregeld zodat iedereen kan koken, douchen en de energierekening kan betalen zonder in de problemen of schulden te komen.”