MUP Archieven - Armoedefonds

MUP in het zonnetje: Ut Huus

maandag 6 jul 2026 | MUP

6 juli 2026 | Stichting Armoedefonds

Gemeenten spelen een belangrijke rol in het toegankelijk maken van gratis menstruatieproducten. Daarom werken steeds meer gemeenten met het Armoedefonds aan de aanpak van menstruatiearmoede in hun gemeente. Zo ook de gemeente Olst-Wijhe. De samenwerking start voor één jaar en komt voort uit een motie van de gemeenteraad om de beschikbaarheid van menstruatieproducten te verbeteren. Deze keer zetten we Ut Huus uit Olst in het zonnetje. Als nieuw menstruatieproducten uitgiftepunt (MUP) helpt Ut Huus mee om menstruatieproducten bereikbaar te maken voor iedereen die ze nodig heeft. We spreken met jongerenwerker Noa, die vertelt over de start van het MUP.

Wat doet jullie organisatie?
“Ut Huus is er voor alle inwoners van de gemeente Olst-Wijhe. We bieden een laagdrempelige ontmoetingsplek waar mensen zichzelf kunnen zijn, vragen kunnen stellen en ondersteuning kunnen krijgen. Als jongerenwerker ben ik veel in contact met jongeren en hun omgeving en signaleer ik wat er speelt. Ik probeer zoveel mogelijk preventief te werken en te ondersteunen waar nodig.”

Welke signalen van armoede merken jullie?
“Heel eerlijk gezegd merk ik armoede niet altijd direct in mijn eigen gesprekken met jongeren. Het blijft vaak een onderwerp waar niet makkelijk over wordt gesproken. De signalen die ik opvang, hoor ik vooral via samenwerkingspartners of in de wandelgangen. Wat we wel weten, is dat armoede zich vaak op een stille manier laat zien. Dat basisproducten, zoals menstruatieproducten, niet voor iedereen vanzelfsprekend zijn, komt meestal indirect naar voren. Schaamte speelt hierbij een grote rol, waardoor het onderwerp vaak onder de radar blijft. Ik hoop dat de MUP indirect bijdraagt aan het doorbreken van het taboe dat heerst rondom (menstruatie)armoede.”

Waarom vinden jullie een MUP belangrijk?
“Omdat menstruatie geen belemmering mag zijn om mee te doen. Ik vind dat menstruatie nooit een reden mag zijn om niet naar school, werk of een activiteit te gaan. De MUP is een praktische en laagdrempelige oplossing. Je hoeft niets te vragen of uit te leggen; je pakt gewoon wat je nodig hebt. Dat past goed bij hoe wij als Ut Huus willen werken: laagdrempelig, zonder oordeel en dichtbij de mensen. Met de MUP kunnen we meteen iets betekenen voor meisjes en vrouwen die het nodig hebben, zonder dat ze daar iets voor hoeven uit te leggen.”

Hoe is de samenwerking met de gemeente ontstaan?
“De samenwerking is ontstaan naar aanleiding van een motie van de gemeenteraad om menstruatiearmoede aan te pakken. Dat sprak ons direct aan en daar wilden wij als Ut Huus graag iets mee doen. Ik heb toen meteen contact opgenomen met het Armoedefonds om te kijken wat de mogelijkheden waren. Vanuit mijn rol als jongerenwerker heb ik locaties aangedragen die naar mijn mening laagdrempelig en geschikt zijn voor een MUP: Het Holstohus in Olst en ’t Spoc in Wijhe. Daarna heb ik contact gezocht met de gemeente Olst‑Wijhe om dit signaal en de wens en behoefte vanuit het werkveld te delen. Vervolgens hebben de gemeente en het Armoedefonds contact met elkaar gelegd. Tijdens het verdere proces hebben we korte lijntjes gehouden en elkaar goed op de hoogte gehouden. Het contact is prettig en open.”

Hoe verliep het opzetten van de MUP?
“Het opzetten ging soepel. Samen met de gemeente en het Armoedefonds is gekeken naar de juiste plek, praktische zaken en de inrichting. Omdat iedereen hetzelfde doel had, ging de samenwerking goed. We brengen de MUP onder de aandacht via onze netwerken, gesprekken met jongeren en partners, en door zichtbaarheid in het Holstohus zelf. Daarnaast helpt aandacht in de media en via sociale kanalen om het taboe te doorbreken.”

Wat zijn tips voor anderen die een MUP willen beginnen?
“Mijn belangrijkste tip is: maak het echt laagdrempelig. Zorg dat mensen zonder vragen of registratie producten kunnen meenemen. Kies een plek waar mensen zich veilig voelen en werk samen met de gemeente en het Armoedefonds. En misschien wel het belangrijkste: wacht niet te lang, want de behoefte is vaak groter dan je denkt.”

Help ook mee en doneer aan het Armoedefonds.

Doneer

Aandacht voor menstruatiearmoede op Wereld Menstruatiedag

donderdag 28 mei 2026 | Blog, MUP

Wat als je niet naar school kunt, omdat je geen menstruatieproducten hebt? Te veel meisjes hebben hier last van, dus zette het Da Vinci College in Dordrecht met het Armoedefonds een menstruatieproducten uitgiftepunt (MUP) op. Kristel Janse ziet dagelijks hoe hard die hulp nodig is. Op Wereld Menstruatiedag vragen we aandacht voor dit onderwerp. Samen met de gemeente Dordrecht, een van de vele gemeenten waarmee het Armoedefonds samenwerkt.

De Sociale Drogist: eerst voor jonge moeders, nu voor iedereen
Twee jaar geleden begon een collega van Kristel met het aanvragen van menstruatieproducten via het Armoedefonds. “Hier op school hebben we de ‘Sociale Drogist,’ waar studenten terecht kunnen voor onder meer doucheproducten, luiers, tandenborstels en babyvoeding. “We merkten dat daar veel gebruik van werd gemaakt, maar kregen ook steeds vaker vragen naar menstruatieproducten,” vertelt Kristel.

De Sociale Drogist is een onderdeel van het programma ‘Succesvol studeren voor jonge moeders’ waar Kristel begeleider bij is. “We zagen dat studenten jong moeder worden. Met het programma krijgen ook jonge moeders de kans om hun opleiding af te ronden en met een diploma op zak de toekomst tegemoet te gaan.”

Het is bijzonder om te zien hoe het initiatief zich heeft ontwikkeld. “Het is mooi dat de Sociale Drogist, ondanks de focus op jonge moeders, in urgente nood ook ondersteuning kan bieden aan andere studenten. De MUP is daar een mooi voorbeeld van.” Op deze manier worden alle doelgroepen betrokken en dragen we bij aan gelijke kansen voor iedere leerling.

Armoede in de praktijk
Ook in haar rol als financieel begeleider is Kristel nauw betrokken bij het welzijn van leerlingen. De hulpvragen lopen sterk uiteen. “Ik krijg vragen over studiefinanciering, schuldenproblematiek of praktische zaken, bijvoorbeeld wanneer iemand geen geld heeft voor een verhuizing. Ook is er niet altijd geld voor een fiets. Dat komt veel vaker in de praktijk voor dan je denkt. Zeker onder studenten.

Armoede raakt leerlingen harder dan veel mensen denken. Sommige studenten blijven thuis van school, omdat ze geen geld hebben voor maandverband of tampons. Kristel vindt dat zorgelijk. “Dat zou eigenlijk niet mogen voorkomen, zeker niet in Nederland.”

Het Da Vinci College werkt daarom samen met verschillende organisaties, waaronder het Armoedefonds. “Wij zijn ontzettend dankbaar voor de menstruatieproducten die we ontvangen. Ze maken echt een verschil voor onze leerlingen en bieden voor velen een belangrijke uitkomst.”

Maak hulp zo laagdrempelig mogelijk
Sommige meiden vragen zelfs of ze een kleine voorraad mee naar huis mogen nemen. Dat kan gewoon: ze mogen de producten zelf pakken. Er is ook een speciaal mailadres waar leerlingen naartoe kunnen mailen, zodat ze de producten discreet kunnen ophalen.

Daarom zijn er bewust zo min mogelijk drempels. “De MUP-kast staat op een centrale plek vlak bij de receptie. Binnen de school is het personeel erg betrokken en op de hoogte van ondersteuningsmogelijkheden binnen de school. De drempel is ook laag, omdat we hier iedere schooldag aanwezig zijn. Hulp vragen voelt daarom minder eng.”

Dat de hulp van grote waarde is, blijkt uit de verhalen. Zo vertelt Kristel over een meisje dat alleen met haar vader woont. Haar moeder is niet in beeld. “Ze vond het moeilijk om aan haar vader te vragen of ze menstruatieproducten mocht kopen van het weekgeld. Ze hadden het financieel al niet breed. Toen ze hier terechtkon voor hulp, was ze daar echt ontzettend blij mee.”

Zulke momenten laten zien hoe belangrijk het is dat leerlingen ergens terechtkunnen. “Juist dat ze het hier durft te vragen, betekent al heel veel.”

Samenwerking met de gemeente Dordrecht
De gemeente Dordrecht erkent hoe groot het probleem van menstruatiearmoede is en hoeveel vrouwen ermee te maken hebben. Dankzij steun van de gemeente zijn er op verschillende plekken in Dordrecht al meer dan 30 MUP’s gerealiseerd.

Leonie Dekkers (programmamanager armoede en schulden bij de gemeente Dordrecht): “Als gemeente vinden we het vooral belangrijk dat iedereen gelijke kansen heeft. Een gebrek aan eerste levensbehoefte, zoals menstruatieartikelen, mag er nooit toe leiden dat vrouwen en meisjes niet mee kunnen doen. Dat is de reden voor ons om de samenwerking met het Armoedefonds te zoeken.” De gemeente is daarom ook ontzettend blij dat er zoveel maatschappelijke organisaties in Dordrecht zijn die belangeloos meewerken aan het uitdelen van de gratis menstruatieartikelen. Zonder hun medewerking zou het nooit lukken.

Help mee als gemeente!

In Nederland leeft 1 op de 8 vrouwen in menstruatiearmoede. Samen met gemeenten wil het Armoedefonds zoveel mogelijk mensen bereiken, zodat niemand zonder menstruatieproducten hoeft te zitten.
Als gemeente maak je echt een verschil.

Ik help mee als gemeente

Doneer

Een MUP in het ziekenhuis: een simpele oplossing met veel impact

donderdag 26 feb 2026 | MUP

In het ziekenhuis St. Jansdal in Harderwijk zorgen kastjes met gratis menstruatieproducten (MUP’s) ervoor dat niemand zonder hoeft te zitten. Medisch maatschappelijk werker Marloes Nijkamp startte dit initiatief. Inmiddels hangt er op meerdere plekken in het ziekenhuis een MUP. Marloes deelt haar ervaringen met ons en legt uit waarom het zo belangrijk is.

Marloes Nijkamp werkt al meer dan vijftien jaar in ziekenhuis St. Jansdal. Ze las in een nieuwsbericht dat er bij een andere vestiging een MUP was geopend en besloot dit ook bij haar op te zetten. “Ik dacht: goh, het is wel gek dat we dit maar op één plek doen. Er zijn immers veel vrouwen en meisjes die geen geld hebben voor menstruatieproducten. Het minste dat we kunnen doen, is het gratis aanbieden.”

Belang van de locatie

Een ziekenhuis is volgens Marloes een logische plek voor een MUP: “In het ziekenhuis komt iedereen, of iemand er nu langer verblijft of een afspraak heeft, of wellicht zelfs gewoon binnenloopt. Hiertussen kunnen natuurlijk mensen zitten die geen geld hebben voor menstruatieproducten. We zien hier zoveel personen met verschillende achtergronden. Het is dus een goede plek om mensen laagdrempelig te bereiken met de MUP.”

Het MUP-kastje in St. Jansdal ziekenhuis

De MUP’s in de St. Jansdal ziekenhuizen hangen op toiletten waar veel vrouwen komen, zoals bij de gynaecologie- of kraamafdeling. Ook hangen er in de wachtkamers op deze afdelingen posters, waarop staat dat er MUP’s zijn en dat vrouwen en meisjes dit gratis mogen pakken.

Geen oordeel, gewoon helpen

Voordat Marloes een MUP begon, wist ze nog niet of menstruatiearmoede echt speelde onder ziekenhuisbezoekers. “Het is niet alsof mensen die hier in het ziekenhuis komen het direct aan ons vertellen of erom vragen. Maar het bleek wel echt te spelen: al vanaf de eerste week dat de MUP er hing, moest ik hem regelmatig bijvullen. Vooral bij de kinderafdeling wordt regelmatig gepakt. Op andere plekken worden de kastjes ook veel gebruikt door tieners of vrouwen, die dit niet kunnen betalen. Maar waarom mensen het ook pakken: ze hebben het nodig.”

Een ziekenhuis heeft de verantwoordelijkheid om ook menstruatieproducten aan te bieden. “Als iemand het nodig heeft, moet het er gewoon zijn. Wij weten maar al te goed wat bijvoorbeeld gezondheidsrisico’s zijn als iemand geen goede persoonlijke verzorgingsproducten heeft.” Ze hoopt dat er in de toekomst meer aandacht komt voor menstruatiearmoede en dat MUP’s net zo normaal worden als pleisters of handzeep. “Je bent als ziekenhuis bezig met gezondheid. Nou, dit hoort daar gewoon bij.”

Help ook mee

Wil jij je ook inzetten tegen menstruatiearmoede? Doneer nu en help mee!

Doneer

Eerste ziekenhuis in Rotterdam met een MUP

dinsdag 2 sep 2025 | MUP

Iedereen komt weleens in een ziekenhuis. Voor jong en oud, of je nu patiënt bent of om iemand te bezoeken. Juist daarom is het belangrijk dat er gratis menstruatieproducten beschikbaar zijn. Het Ikazia Ziekenhuis vindt dat ook en opent als eerste ziekenhuis in Rotterdam een MUP. En in heel Nederland zijn ze pas het tweede ziekenhuis dat dit doet. Als het aan hen ligt openen nog meer ziekenhuizen hun locatie om menstruatieproducten voor meer mensen toegankelijk te maken.

Aanmelding MUP

“Het idee voor een MUP ontstond tijdens een vrijdagmiddagborrel met collega’s”, vertelt Mariët Bostelaar-Putters, PA-klinisch verloskunidge in Ikazia. “Tijdens de dienstoverdracht hebben we op vrijdagmiddag een borrel. Het statiegeld van de flessen frisdrank schenken we dan aan een goed doel. We weten allemaal dat er in de omgeving van ons ziekenhuis relatief veel mensen in armoede leven en geen geld hebben voor basisproducten zoals maandverband. Zo ontstond het idee om gratis menstruatieproducten aan te bieden in Ikazia. Op de spoedkliniek op het Moeder en Kind Centrum zien we bijvoorbeeld dat vrouwen geen onderbroeken dragen, onverzorgd zijn of dat persoonlijke hygiëne ontbreekt.”

Sinds kort zijn er dan ook twee menstruatieproducten uitgiftepunten (MUP’s) te vinden in het Moeder Kind Centrum en op de poli gynaecologie. Mariët vertelt enthousiast: “Toen we ons aanmeldde bij Stichting Armoedefonds waren we benieuwd hoe het werkte om MUP te worden en wat erbij komt kijken. Menstruatieproducten zijn prijzig, zeker wanneer je ze elke maand opnieuw moet aanschaffen. Voor mensen met weinig geld is dat extra moeilijk. Daarom zijn we erg blij dat we gratis menstruatieproducten kunnen aanbieden met steun van Stichting Armoedefonds. Ook het promotiemateriaal dat we bij de bestelling ontvingen was waardevol. Doordat de tekst op de poster in meerdere talen erop staat, kunnen zoveel mogelijk bezoekers de boodschap begrijpen. Dat is belangrijk, want in ons ziekenhuis komen mensen van allerlei achtergronden en culturen.”

Motivatie MUP en goede start

Het is daarnaast belangrijk dat de producten voor iedereen toegankelijk zijn en dat de communicatie hierover vanaf het begin goed verloopt, vertelt Mariët. “We maken duidelijk dat iedereen deze producten mag pakken. Niet alleen patiënten en bezoekers maar ook collega’s. We wilden het graag goed aanpakken en hebben collega’s in het ziekenhuis daarom op de hoogte gebracht via Intranet. Ook hebben we via social media en in ons magazine er aandacht aan besteed. Omdat herhaling krachtig is, willen we ook meerdere keren per jaar aandacht geven aan onze MUP’s.”

Bij het Ikazia wordt er positief op de MUP’s gereageerd. Mariët: “We ontvangen veel positieve reacties van bezoekers en collega’s. We konden een tijdje vooruit met de voorraad die we hebben ontvangen van Stichting Armoedefonds. De voorraad is inmiddels al bijna op. De uitgifte verloopt rustig en goed. We merken dat bezoekers er gebruik van maken.”

Gezamenlijke missie

De wens is om op meerdere plekken in het ziekenhuis een MUP aan te bieden, zodat ze in het Rotterdamse ziekenhuis een bredere doelgroep kunnen bereiken. Binnen het Ikazia wordt daarnaast gekeken hoe de bevoorrading van de MUP op een gestructureerde manier kan verlopen. “Het zou mooi zijn als het schoonmaakpersoneel straks ook de voorraad aanvult, zodat het MUP-project in het ziekenhuis echt een gezamenlijk project wordt. De technische dienst was ook meteen enthousiast toen ze het kastje in het toilet ophingen en hoorden over het initiatief. Zo dragen we samen bij aan een mooi doel.”

Het zou fantastisch zijn als het een standaard wordt dat een ziekenhuis menstruatieproducten aanbiedt. Het zijn namelijk basisproducten. Mariët: “Volgens mij zijn ziekenhuizen heel erg geschikt voor MUP’s helemaal hier in Rotterdam waar veel mensen geldproblemen hebben. Ik ben er trots op dat wij dit als eerste Rotterdamse ziekenhuis aanbieden en ik hoop dat er veel mensen mee geholpen zijn.”

MUP

Van scriptie naar concrete actie

woensdag 27 aug 2025 | MUP

Luka dook tijdens haar masterscriptie, voor de opleiding Gender & Sexuality aan de UvA, in het onderwerp menstruatiearmoede. Lastig onderwerp, want hoe onderzoek je iets waar niet over wordt gesproken? Om meer inzicht te krijgen nam ze contact op met Stichting Armoedefonds. Wat begon als een onderwerp voor haar onderzoek leidde tot een inzamelingsactie waarbij ze €400 aan menstruatieproducten ophaalde. Met behulp van donaties en geldbedragen van vrienden, familie en onbekenden wist ze een grote doos te vullen van bijna 13 kilo.

Taboe en schaamte

Menstruatie en armoede. Twee onderwerpen waar helaas nog te weinig over gepraat wordt, zegt Luka: “Menstrueren blijkt een lastig onderwerp om het over te hebben. Ook informatie en hulp hierover krijgen is niet gemakkelijk. En dat is gek want voor de helft van de bevolking is menstrueren de normaalste zaak van de wereld. Helaas wordt ongesteld zijn vaak nog gezien als iets vies en iets wat je voor jezelf houdt. Ook gaan meisjes en vrouwen stiekem naar het toilet om hun producten te verwisselen. Het is schandalig dat we op deze manier naar menstruatie kijken.”

Luka vervolgt: “Ook is er een gebrek aan kennis om over menstruatie en armoede te praten. Door hierover te zwijgen blijft het onderwerp onzichtbaar. Het zou normaal moeten zijn om te bespreken.”

Politiek onzichtbaar

Het niet bespreekbaar maken van dit onderwerp is helaas ook terug te zien in het beleid van de overheid en in de politiek. Tijdens haar onderzoek verdiepte Luka zich namelijk in de manier waarop Nederlandse politiek met het onderwerp omgaat. Helaas viel op dat menstruatiearmoede niet vaak werd genoemd in moties, verkiezingen of partijprogramma’s. Daarnaast waren er verschillen in standpunten van linkse, midden- en rechtse partijen en in de mate waarin zij actief aandacht aan het onderwerp besteden.

Voor Luka is het duidelijk. Menstruatiearmoede is een politiek probleem. “Als land hebben we de verantwoordelijkheid om mensen die menstrueren te ondersteunen, zodat zij gebruik kunnen maken van comfortabele en hygiënische producten. Dat geldt zeker voor mensen die het financieel moeilijker hebben. Menstruatieproducten zijn immers basisproducten, net als bijvoorbeeld wc-papier.”

In actie

Ze zouden dan ook voor iedereen beschikbaar moeten zijn. Luka: “Erg goed dat er menstruatieproducten uitgiftepunten (MUP’s) van Stichting Armoedefonds zijn. Nadat ik voor mijn scriptie in contact gekomen was met Stichting Armoedefonds wilde ik graag wat doen. Ik vond een grote doos en besloot deze te vullen met menstruatieproducten. Via social media heb ik mensen geënthousiasmeerd om menstruatieproducten te doneren. Daarnaast maakte ik het onderwerp bespreekbaar binnen mijn vrienden- en kennissenkring, wat eveneens tot donaties leidde en leverde GoFundMe extra geld op.” Luka is blij dat ze iets heeft kunnen doen en is trots op het resultaat: “Het was een leuke uitdaging, maar ik heb de doos helemaal weten te vullen.”

Luka vult aan: “Het liefst zou je willen dat MUP’s overbodig zijn. Ik hoop dat meer politieke partijen erkennen dat menstruatiearmoede een vaste plek moet krijgen in het beleid, en ze er ook daadwerkelijk iets aan gaan doen.”

Wil jij ook in actie komen of helpen door te doneren? Neem een kijkje op armoedefonds.nl/kom-in-actie of doneer nu!

“Ik hoop dat meer politieke partijen erkennen dat menstruatiearmoede een vaste plek moet krijgen in het beleid, en ze er ook daadwerkelijk iets aan gaan doen.”

MUP

Menstruatieproducten maken minibieb Spekkie extra waardevol voor de buurt

dinsdag 24 jun 2025 | MUP

Eigenaresse Ateke Willemse mag minibieb Spekkie met trots ‘beste minibieb van Nijmegen 2025’ noemen. Geschilderd in de spekjeskleuren geel en roze is het een echte blikvanger. De jury is enthousiast over het diverse boekenaanbod én de extra steun die Spekkie biedt met menstruatieproducten. Het kastje speelt hierdoor een verbindende en sociale rol in de buurt.

Menstruatiearmoede

Ateke werkt als docente Engels op een middelbare school, waar het idee ontstond om een MUP (menstruatieproducten uitgiftepunt) te starten. “Menstruatiearmoede is een onderwerp dat me bezighoudt, vooral omdat ik werk met jongeren van 13 tot 18 jaar. Als je naar de cijfers kijkt, kun je er niet omheen dat er nog altijd veel mensen zijn die geen geld hebben voor maandverband, tampons of andere menstruatieproducten. Dat is de realiteit. Als de overheid die basis niet biedt, moeten we op andere manieren zorgen dat vrouwen en meisjes krijgen wat ze nodig hebben.”

Aanvraag MUP worden

Een MUP op school realiseren bleek lastiger dan gedacht, dus besloot Ateke zelf menstruatieproducten in haar minibieb te leggen. Toen ze merkte dat er behoefte was, nam ze contact op met Stichting Armoedefonds om te vragen of Spekkie een MUP kon worden en in aanmerking kon komen voor gratis menstruatieproducten. De rest is geschiedenis. Sindsdien vult ze Spekkie regelmatig bij met menstruatieproducten. “Ik bestel regelmatig in de MUP webshop, maar haal zelden het einde van maand met de voorraad die ik krijg. Ik leg nooit te veel neer en wil dat mensen laagdrempelig iets kunnen pakken. De struik voor het raam zorgt voor privacy voor de mensen die iets uit de minibieb komen pakken of achterlaten. Daarnaast zorg ik met sociale media ervoor dat Spekkie onder de aandacht blijft.”

Steentje bijdragen

Ateke is blij dat ze haar steentje kan bijdragen. “Ik vind het ontzettend mooi dat Stichting Armoedefonds zich hiervoor inzet. Het is een stille vorm van armoede, vaak met veel schaamte. Maar door simpelweg pakjes maandverband of tampons neer te leggen kunnen mensen het pakken zonder te vragen. Hiermee maak je iemands dag of leven een stukje lichter.”

« Vorige Pagina